Openbare zitting

Samenwerkingsovereenkomst voor het strategisch project ‘Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie - Geïntegreerde gebiedsontwikkeling Noord-Zuid Limburg’ - Goedkeuring.

Feiten en context

Strategische projecten – Departement Omgeving

In het voorjaar van 2025 heeft de gemeente Houthalen-Helchteren, samen met de gemeente Pelt, de stad Hasselt en de Provincie Limburg het initiatief genomen voor de aanvraag van een Strategisch project bij het Departement Omgeving.

Elk jaar voorziet het Departement Omgeving immers een subsidie voor Strategische projecten. Met deze subsidie wil de Vlaamse Overheid uitvoering geven aan het ruimtelijk beleid op bovenlokaal niveau en de interbestuurlijke samenwerking via gebiedscoalities op het terrein bevorderen.

Het instrument ‘strategische projecten’ heeft als doel de planning op het terrein te realiseren op korte of middellange termijn en een bijdrage te leveren in de subsidiëring van de loon- en werkingskosten van een professionele coördinatie. 

Een strategisch project moet uitvoering geven aan het beleid op bovenlokaal niveau en moet de interbestuurlijke samenwerking via gebiedscoalities op het terrein bevorderen. Deze oproep richt zich expliciet op projecten die bijdragen aan het versterken van klimaatrobuustheid, initiatieven die participatie en een bottom-up benadering bevorderen en/of multifunctioneel ruimtegebruik en verweving stimuleren.

De projecten zorgen voor de uitvoering van het Vlaamse ruimtelijke beleid. Ze hebben een impact op Vlaams niveau, vertrekken vanuit bestaande ruimtelijke visies en bieden maximaal een antwoord op actuele beleidsdoelstellingen. Ze stimuleren de samenwerking en een meer performante regie over de realisatie van een actieprogramma van de ruimtelijke actoren in een strategisch gebied. 

Indiening aanvraagdossier

De aanvraagprocedure voor het Strategisch project verliep in twee fasen:

●        Fase 1

Onder regie van de Studio Noord-zuid Limburg en de Provincie Limburg werd een aanvraag voorbereid die inzet op ‘Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie - Geïntegreerde gebiedsontwikkeling Noord-Zuid Limburg’.

De focus van het Strategisch Project is het duurzaam verknopen van de Noord-Zuid verbinding met zijn omgeving in al haar facetten. Het uitwerken van strategische knooppunten staat daarin centraal. Deze knooppunten vormen immers een hefboom om de ruimtelijke transitie van het ruimere gebied in gang te trekken.

Voor de indiening van deze eerste fase nam het college op 31/03/2025 het volgend besluit:

1. Akkoord te gaan met de aanvraag voor een Strategisch project: ‘Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie - Geïntegreerde gebiedsontwikkeling Noord-Zuid Limburg’, zoals omschreven in het Aanvraagformulier gevoegd in bijlage.
2. Goedkeuring te geven aan de Provincie Limburg om - namens de 3 gemeentebesturen Pelt, Hasselt en Houthalen-Helchteren - de aanvraag tot het Strategisch project in te dienen bij het Departement Omgeving, Afdeling Gebiedsontwikkeling, Omgevingsplanning en -projecten Strategische Projecten, en dit uiterlijk op 1 april 2024.
3. Akkoord te gaan om – na eventuele goedkeuring van het Strategisch project - een samenwerkingsovereenkomst op te maken tussen de partners (Provincie Limburg en de 3 gemeentebesturen Pelt, Hasselt en Houthalen-Helchteren), waarin de modaliteiten inzake financiering en projectcoördinatie zullen worden bepaald.

●        Fase 2

Aangezien het aanvraagdossier door het Departement weerhouden werd op de shortlist, werd het aanvraagdossier vervolledigd.

Voor de indiening van deze tweede fase nam het college op 28/07/2025het volgend besluit:

1. Inhoudelijk akkoord te gaan met de aanvraag voor een Strategisch project: ‘Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie - Geïntegreerde gebiedsontwikkeling Noord-Zuid Limburg’ Fase 2, zoals omschreven in het Aanvraagformulier gevoegd in bijlage.
2. De intentie te onderschrijven om de nodige tijd en middelen te voorzien conform het aanvraagformulier.
3. Akkoord te gaan om – na eventuele goedkeuring van het Strategisch project – een samenwerkingsovereenkomst op te maken tussen de partners (Provincie Limburg en de 3 gemeentebesturen Pelt, Hasselt en Houthalen-Helchteren), waarin de modaliteiten inzake financiering en projectcoördinatie verder zullen worden bepaald.

Goedkeuring Strategisch project – DUURZAAM VERKNOPEN NOORD-ZUID LIMBURG

Op 03/12/2025 besliste de Vlaamse minister bevoegd voor Omgeving om een subsidie van 300.000 euro toe te kennen aan de aanvrager Provincie Limburg als bijdrage in de loon- en werkingskosten van de projectcoördinatie van het strategisch project ‘Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie’.

Dit betekent dat het project gesubsidieerd wordt voor een periode van 3 jaar waarbij deze subsidieperiode start op het moment van de effectieve indiensttreding van de projectcoördinator. De projectcoördinatie mag in principe ook door meerdere personen gebeuren en deze aanwerving(en) dient te gebeuren binnen de 9 maanden na de ontvangst van het ministerieel besluit van 3 december 2025. Indien binnen deze periode geen projectcoördinator wordt aangesteld vervalt immers de gehele subsidie, overeenkomstig artikel 9 van het besluit van 5 oktober 2007.

De projectcoördinator treedt in alle onafhankelijkheid en objectiviteit op voor alle in de projectstructuur betrokken actoren, en moet daarbij voldoende autonomie hebben.

Samenwerkingsovereenkomst

Na de goedkeuring van het Strategisch project door de minister werd er gestart met de voorbereiding van een samenwerkingsovereenkomst.

Deze samenwerkingsovereenkomst strekt ertoe om de (financiële) verplichtingen van de provincie Limburg, de stad Hasselt, de gemeente Houthalen-Helchteren en de gemeente Pelt in het kader van het strategisch project “Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie” vast te leggen, alsook om een structurele en gebiedsgerichte samenwerking op te starten.

Meer specifiek gaat deze samenwerkingsovereenkomst o.a. over de aanstelling van het projectteam, de engagementen van de partijen en de projectstructuur.

De samenwerkingsovereenkomst wordt aangegaan voor de looptijd van het strategisch project met een minimale tijdsduur van de toegekende subsidieperiode van 3 jaar. De overeenkomst neemt een aanvang vanaf de ondertekening ervan door de Partijen.

De hoofdzakelijke krachtlijnen van de samenwerkingsovereenkomst kunnen kort samengevat worden als volgt:

●        De projectcoördinatie zal door meerdere personen gebeuren, zijnde minstens één projectcoördinator en één of meerdere projectmedewerkers. De provincie Limburg zal het personeel aanwerven dat zal instaan voor de projectcoördinatie. De provincie Limburg voert de procedure(s) tot aanstelling;

●        De algemene engagementen van de partijen bedragen engagementen tot samenwerking i.h.k.v. het strategisch project, het zoveel mogelijk op elkaar afstemmen van de communicatie naar en met derden en binnen de mate van het redelijke i.h.k.v. de geest van de samenwerkingsovereenkomst en het verstrekken van alle informatie die (on)rechtstreeks kan bijdragen tot de uitvoering van het strategisch project;

●        De financiële engagementen van de partijen beschrijven wat er gefinancierd zal worden met de middelen van de projectfinanciering, de huidige projectraming en uitsplitsing ervan en met welke middelen de projectfinanciering wordt samengesteld.

●        Om de samenwerking vlot te laten verlopen, wordt een projectstructuur opgezet, bestaande uit een kernteam, dagelijks bestuur en projectteam (bestaande uit projectcoördinator en projectmedewerker(s)).

Financiële engagementen van de partijen

De totale kosten voor de projectcoördinatie van het strategisch project “Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie” worden geraamd op € 500.000,00 voor een periode van 3 jaar.

De projectfinanciering wordt samengesteld uit de middelen van de Vlaamse subsidie, de gemeentebesturen en het provinciebestuur:  € 300.000,00 subsidie door Vlaanderen en € 200.000,00 gedragen door de Partijen

Als indiener van de projectaanvraag ontvangt de provincie Limburg de projectsubsidie. De subsidie zal worden uitbetaald in 6 zesmaandelijkse schijven en het eindsaldo. De middelen gedragen door de Partijen worden verdeeld met dien verstande dat de provincie Limburg 60% van deze kost voor haar rekening zal nemen en de rest (40%) evenredig verdeeld zal worden over de overige actoren. De verdeling hiervan bedraagt als volgt:

De stad Hasselt, de gemeente Houthalen-Helchteren en de gemeente Pelt verbinden zich ertoe om gedurende de tijdsduur van de overeenkomst hun jaarlijkse bijdrage t.b.v. € 8.888,89 uiterlijk op 1 maart van het lopende jaar (d.i. respectievelijk 1 maart 2027, 1 maart 2028 en 1 maart 2029) te storten aan de provincie Limburg op het rekeningnummer BE07 0910 0056 6366 onder vermelding van de referte “projectcoördinatie Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie – samenwerkingsovereenkomst dossiernr 2025N158199”.

Besluit de gemeenteraad met algemene stemmen:

Artikel 1

Over te gaan tot de goedkeuring en het sluiten van de samenwerkingsovereenkomst voor het strategisch project 'Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie - Geïntegreerde gebiedsontwikkeling NoordZuidLimburg' conform de overeenkomst die als integrerende bijlage bij dit besluit wordt gevoegd.

Artikel 2

Zich ertoe te verbinden om gedurende de tijdsduur van de overeenkomst hun jaarlijkse bijdrage t.b.v. € 8.888,89 uiterlijk op 1 maart van het lopende jaar (d.i. respectievelijk 1 maart 2027, 1 maart 2028 en 1 maart 2029) te storten aan de provincie Limburg op het rekeningnummer BE07 0910 0056 6366 onder vermelding van de referte “projectcoördinatie Duurzaam verknopen als hefboom voor ruimtelijke transitie – samenwerkingsovereenkomst dossiernr 2025N158199”.

Artikel 3

Machtiging te geven aan de burgemeester en de algemeen directeur voor de digitale ondertekening van de samenwerkingsovereenkomst toegevoegd in bijlage.

De samenwerkingsovereenkomst zal pas effectief ondertekend worden van zodra de samenwerkingsovereenkomst is goedgekeurd door de bevoegde organen van de betrokken gemeenten en de Provincie Limburg.